اسپات و فیوچرز در فارکس

تفاوت معاملات اسپات و فیوچرز در فارکس را می‌توان در دو جنبه اساسی ساختار بازار و زمان انجام معامله خلاصه کرد. در معاملات اسپات، معامله‌گر یک جفت‌ارز را با قیمت لحظه‌ای بازار خرید یا فروش می‌کند و معمولاً هدف او بهره‌گیری از نوسانات کوتاه‌مدت و انجام معاملات روزانه است. اما در معاملات فیوچرز یا آتی، طرفین قرارداد موظف‌اند در تاریخ معین آینده، معامله را با قیمتی از پیش تعیین‌شده انجام دهند. این نوع معاملات معمولاً برای بازه‌های زمانی بلندمدت‌تر طراحی شده‌اند و امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تری را فراهم می‌کنند. علاوه بر این، بازار اسپات غیرمتمرکز بوده و در شبکه‌ای گسترده از کارگزاران و مؤسسات مالی انجام می‌شود، در حالی‌که معاملات فیوچرز در بازارهای متمرکز و تحت نظارت صرافی‌های رسمی صورت می‌گیرد. به‌طور خلاصه، معاملات اسپات بیشتر بر سرعت و نقدشوندگی تأکید دارد و معاملات فیوچرز بر تعهدات زمانی و مدیریت ریسک آینده؛ در این مقاله سعی بر آن شده مزایا و معایب اسپات و فیوچرز در فارکس برای معامله گران شفاف شود. 

معاملات اسپات در فارکس چیست؟

معاملات اسپات در فارکس و یا همان معاملات لحظه‌ای (فوری) به معنای خرید یک ارز و فروش ارز دیگر به طور همزمان می باشد. همانطور که آگاه هستید در فارکس نرخ ارزها به‌ صورت جفت‌ ارز (مانند EUR/USD) تعیین شده و در این جایگاه معامله گران به‌ دنبال کسب سود از تغییرات نرخ ها هستند. در معاملات اسپات معامله گران از اهرم برای انجام معاملات بزرگ با مقدار پول کم استفاده می کنند. معامله‌گران اسپات برای کسب موفقیت باید تمرکز ویژه‌ای بر تغییرات قیمت در زمان و تصمیم‌گیری سریع داشته باشند. از آنجا که بازار اسپات نقدشوندگی بسیار بالایی دارد، دارای اسپردهای (اختلاف قیمت خرید و فروش) کم و سرعت اجرای بالایی است. با این حال، این بازار مستعد نوسانات شدید است، به ویژه هنگام انتشار داده‌های کلان اقتصادی، اعلامیه‌های بانک‌های مرکزی، یا وقوع رویدادهای ژئوپلیتیکی. از این رو، معامله‌گران باید در مدیریت ریسک خود بسیار محتاط و منضبط باشند. این امر مستلزم آن است که با استفاده از تحلیل تکنیکال، دقیق‌ترین نقاط ورود و خروج را شناسایی کرده و همچنین از عواملي كه بر ارزش آنها تاثیر گذاری مستقیم دارند اطلاع داشته باشند.

معاملات فیوچرز در فارکس چیست؟

معاملات فیوچرز در فارکس همان معاملات آتی می باشد و در آن معامله گر یک جفت‌ ارز (مانند EUR/USD) را با قیمت تعیین شده در زمان آینده خاص و مشخص خریداری و یا می فروشند، منظور از زمان انقضای هر قرارداد و قیمت آن نشان دادن شفافیت و انسجام می باشد. پس همانطور که مشخص است معامله گران در این نوع معامله، دارایی را فوراً در اختیار نمی گیرند ولی در عوض، متعهد می‌شوند که در آینده آن را تحویل بگیرند یا برای تکمیل قرارداد، پول نقد بپردازند. این به آنان اجازه می‌دهد بسته به نوع تفکر آنها در مورد آینده بازار و اینکه قیمت‌ها در آینده چه خواهد بود، خرید یا فروش کنند. قراردادهای آتی ابزاری کلیدی برای پوشش ریسک (Hedging) و سفته‌بازی (Speculation) هستند. در قراردادهای آتی، معامله‌گران می‌توانند بدون نیاز به نگهداری محصول، از حرکات قیمت درآمد کسب کنند. این با معاملات اسپات کاملا متفاوت است، چون در آنجا معامله با فروش دارایی به پایان می‌رسد.

تفاوت اصلی اسپات و فیوچرز در فارکس چیست؟

همانطور که در ابتدا اشاره شد تفاوت اصلی معاملات اسپات (Spot) و فیوچرز (Futures) در بازار ارز، در دو جنبه اساسی ساختار بازار و تعهدات زمانی خلاصه می‌شود.

در بازار اسپات (نقدی)، قیمت دارایی‌ها بلافاصله و فقط بر اساس تعادل فعلی عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. معامله با قیمت لحظه‌ای بازار انجام می‌شود و هدف معامله‌گر بهره‌گیری از نوسانات کوتاه‌مدت است. بازار اسپات ماهیتی غیرمتمرکز (OTC) دارد و معامله‌گران خرد در آن از اهرم (Leverage) استفاده می‌کنند تا بتوانند موقعیت‌های معاملاتی بزرگ‌تری را با مارجین کوچک کنترل نمایند؛ برخلاف تصور، ریسک این معاملات می‌تواند فراتر از سرمایه اولیه باشد.

از سوی دیگر، در بازار فیوچرز (آتی)، قیمت‌ها پیچیدگی‌های خاص خود را دارند و به عواملی مانند نرخ بهره، قیمت لحظه‌ای دارایی پایه و زمان باقی مانده تا پایان قرارداد بستگی دارند. در معاملات آتی، معامله‌گران مالک خود دارایی نیستند، بلکه قراردادی در دست دارند که قول تحویل دارایی را در تاریخ مشخصی در آینده به آن‌ها می‌دهد. این نوع معاملات معمولاً برای بازه‌های زمانی بلندمدت‌تر و به منظور پوشش ریسک (Hedging) یا سفته‌بازی بر سر قیمت‌های آینده استفاده می‌شوند. معاملات فیوچرز در بازارهای متمرکز و تحت نظارت صرافی‌های رسمی صورت می‌گیرد. نکته مهم در مورد قراردادهای آتی این است که آن‌ها نیز به معامله‌گران اجازه می‌دهند با مقدار کمی پول (مارجین)، موقعیت‌های بزرگ‌تری را کنترل کنند که این موضوع پتانسیل سود و زیان کلان را به همراه دارد و احتمال مارجین کال (Margin Call) را افزایش می‌دهد. این کاملاً با معاملات اسپات متفاوت است، زیرا معاملات آتی بر تعهدات زمانی تأکید دارند، در حالی که معاملات اسپات بر سرعت و نقدشوندگی لحظه‌ای متمرکزند.

کدام‌یک بهتر است: اسپات یا فیوچرز؟

برای پاسخ به این سوال که کدام‌یک بهتر است (اسپات یا فیوچرز)، بایستی به موارد ذکر شده همچون اهداف، سطح تجربه و تمایل سرمایه‌گذار به ریسک‌پذیری توجه خاصی داشت. به عنوان مثال، چون درک بازار اسپات ساده‌تر است، اکثراً توصیه می‌شود که مبتدی‌ها و معامله‌گران کوتاه‌مدت از آن استفاده کنند.

در معاملات این بازار، دارایی‌ها با قیمت‌های فعلی خود خرید و فروش می‌شوند؛ اما برخلاف تصور، معامله‌گر کل ارزش دارایی را نمی‌پردازد بلکه با استفاده از اهرم (Leverage)، تنها درصدی از ارزش کل را به عنوان مارجین استفاده می‌کند. به همین دلیل، بازار اسپات (مانند فیوچرز) دارای ریسک بالایی است.

در سوی دیگر، فیوچرز ابزاری پیچیده‌تر و قدرتمندتر است که می‌تواند برای پیش‌بینی روندهای آینده یا توسط مؤسسات برای پوشش ریسک استفاده شود. این معاملات نیاز به درک عمیقی از مفاهیم پیچیده مالی و مدیریت ریسک دارد، زیرا با استفاده از اهرم معاملاتی و معامله با درصدی از کل ارزش قرارداد (مارجین)، پتانسیل کسب سود یا تحمل ضرر زیادی در این بازار وجود دارد. لذا ریسک معاملات اسپات و فیوچرز با هم متفاوت است؛ اما می‌توان گفت که بازار اسپات از نظر اجرا و مکانیسم قیمت‌گذاری برای افراد مبتدی واضح‌تر است، در حالی که بازار فیوچرز برای افرادی که با ریسک و نوسانات مشکلی ندارند و به دنبال ابزارهای مدیریت تعهدات آتی هستند، راه‌های بیشتری برای کسب درآمد دارد.

ریسک معاملات اسپات بیشتر است یا فیوچرز؟

برای روشن شدن این موضوع ابتدا بایستی در نظر داشت که ریسک معاملات اسپات و فیوچرز در بازار فارکس برای تمامی معاملات خطرناک هست چون احتمال تشخیص دادن اشتباه جهت روند بازار و یا عکس العمل بازار همیشه وجود دارد. معاملات اسپات همیشه با قیمت موجود حال حاضر بازار صورت میگیرد و بسیار نقدشوندگی بالایی دارند  و بر کوتاه‌مدت متمرکز است ولی هیچ خطری برای نگه داشتن یک معامله باز بلندمدت وجود ندارد چون به اندازه پول خود را در معرض خطر قرار می‌دهند. ولی با این حال برای معامله گران مبتدی همیشه بازارهای فیوچرز به دلیل پیچیدگی های ذاتی خود ریسک بیشتری نسبت به بازارهای اسپات دارند چ به‌طور کلی، مهم‌ترین تفاوت اسپات و فیوچرز در بازار فارکس این است که ریسک اسپات بیشتر ناشی از استفاده از اهرم بالا در معاملات لحظه‌ای است، در حالی که ریسک فیوچرز علاوه بر اهرم، ناشی از پیچیدگی قیمت‌گذاری و تعهدات زمانی آن است.

آیا معاملات اسپات به اهرم (لوریج) نیاز دارد؟

در بازار فارکس معامله گران بایستی به دو نکته توجه ویژه ای داشته باشند كه عبارتند از «اسپرد» که تفاوت بین قیمت خرید و فروش است و «اهرم» به عنوان یک ابزار ارزشمند که امکان می‌دهد بیشتر از سرمایه تضمین‌شده معامله کرد. برای مصون ماندن از آسیب های ناشی از ریسک معاملات اسپات و فیوچرز، لازم است که معامله مدیریت ریسک را در اولویتهای اصلی قرار دهد.. منظور از مدیریت ریسک ،استفاده همیشگی از دستورات توقف ضرر برای کاهش ریسک و کسب سود است. معامله گران بایستی اصول اولیه تحلیل فاندامنتال و تکنیکال را بدانند و رویدادهای سیاسی و اقتصادی که بر نرخ ارز تأثیر می‌گذارند را از نزدیک زیر نظر داشته باشند و برای موفقیت در این بازار و کسب مداوم سود، یادگیری و بهبود مهارت‌های خود را در اولویت اصلی قرار دهند.

هزینه‌ها و کارمزد در اسپات و فیوچرز چه تفاوتی دارد؟

میزان شفافیت و ساختار در اسپات و فیوچرز باعث تفاوت بین هزینه‌های معاملات آنها و در نتیجه تفاوت اسپات و فیوچرز در فارکس می شود. در بازارهای اسپات که بیشتر بازارهای غیر متمرکز می باشد، اسپرد هزینه اصلی می باشد منظور  تفاوت بین قیمت خرید و فروش است که در قیمت معاملات لحاظ شده و سود بروکر است. مورد بعدی هزینه تریدر کمیسیون معاملات است و سپس هزینه های سوآپ که برای باز نگه داشتن یک معامله در طول شب گرفته می شود. در مورد بازار فارکس فیوچرز تریدرها برای هر قرارداد در زمان ورود و یا خروج کمیسیون پرداخت می کند و همچنین در بعضی موارد نیز مراجع ذیصلاح که اجازه این نوع معاملات را ارائه میدهند و هزینه های تامین مالی آن را به عهده می گیرند نیز کارمزدهایی دریافت کرده که تریدر می بایستی آن را متقبل شود.