آموزش اندیکاتور الیگیتور؛ نحوه تشخیص روند و نقاط ورود و خروج

اندیکاتور الیگیتور(Alligator)امروزه یکی از زیباترین ابزارهای ریاضی ساخته شده برای دنیای پیچیده تحلیل مالی به شمار می‌رود. در تحلیل بازار مالی، یکی از مهم‌ترین چالش‌ها تشخیص تفاوت میان دو حالت کاملاً متفاوت است: بازاری که در یک روند مشخص حرکت می‌کند و بازاری که صرفاً حول یک میانگین نوسان می‌زند. شناخت این تفاوت، پایه و اساس نوسان‌گیری موفق است. جالب آنکه بسیاری از معامله‌گران در تشخیص شروع یک روند مشکلی ندارند؛ نقطه‌ی ضعف اصلی آن‌ها جای دیگری است: نمی‌دانند چه زمانی باید از معامله خارج شوند. همین ناتوانی در تشخیص پایان روند است که مانع دستیابی آن‌ها به سودآوری پایدار می‌شود.

 در این میان لازم است میان دو ابزار مرتبط اما متمایز تفکیک قائل شویم: اندیکاتور الیگیتور (Alligator Indicator) سه میانگین متحرک هموار را مستقیماً روی نمودار قیمت رسم می‌کند، در حالی که اُسیلاتور گیتور (Gator Oscillator) نسخه‌ای مشتق‌شده است که اختلاف همان سه خط را در قالب یک هیستوگرام در پنجره‌ای جداگانه نمایش می‌دهد. هر دو ابزار در نرم‌افزارهای معاملاتی حرفه‌ای به‌صورت مجزا ثبت شده‌اند. این ابزارها توسط تحلیلگر مشهور بیل ویلیامز (Bill Williams) ساخته شده‌اند و بر اساس ایده‌های اساسی نظریه آشوب به دلیل غیرقابل‌پیش‌بینی‌بودن بازار و دینامیک غیرخطی می‌باشند.

اندیکاتور الیگیتور با اندیکاتورهای دیگر متفاوت است زیرا از یک هیستوگرام (نمودار توزیع فراوانی) برای نشان دادن نحوه‌ی تعامل خطوط تراز مختلف استفاده می‌کند؛ این کار باعث می‌شود که ازدحام و همپوشانی را که البته در مدل های دیگر اندیکاتورها بسیار رایج است، از بین ببرد. این اُسیلاتور با الهام از روابط پیچیده اندیکاتور مووینگ اوریج(میانگین متحرک)، در تشخیص انرژی و روند بازار موفق شده عملکرد بهتری ارائه دهد. این طرز فکر از این ایده ناشی می‌شود که بازارها موجوداتی زنده و در حال تنفس هستند که قبل از حرکت سریع، نیاز به استراحت دارند. به همین دلیل، معامله‌گران اندیکاتور الیگیتور(تمساح) را به عنوان یک فیلتر مهم می‌بینند که این اشتباه رایج در معامله یعنی بیش از حد معامله‌کردن در دوره‌های فعالیت کم را متوقف می‌کند. این نه تنها به عنوان یک معیار سنجش حرکت، بلکه به عنوان یک نقطه اتکای ذهنی روانشناسی نیز عمل می‌کند و معامله‌گر را مجبور می‌کند قبل از سپردن سرمایه منتظر تأیید حرکت اصلی بازار باشد.

نظریه آشوب و متابولیسم بازار

ایجاد نوسانگر تمساح صرفاً نتیجه‌ی تحلیل آماری سطحی نبود؛ بلکه بر اساس یک تحول فلسفی قابل توجه در تفسیر پویایی قیمت بنا شده است.

طبق گفته ویلیامز، بازارهای مالی سیستم‌های خطی و نیوتنی نیستند بلکه سیستم‌های ارگانیک و غیر قطعی هستند که از قوانین آشوب یا همان غیرقابل پیش‌بینی بودن بازار پیروی می‌کنند. در این زمینه، آشوب به معنای بی‌نظمی کامل نیست؛ بلکه سطح بالاتری از نظم است که فقط برای کسانی که نمی‌دانند در مورد چه چیزی صحبت می‌کنند یا از مدل‌های خطی قدیمی استفاده می‌کنند، تصادفی به نظر می‌رسد. گفته می‌شود برای یک معامله خوب، باید نحوه حرکات و متابولیسم بازار را درک کنید.

اندیکاتور الیگیتور (Alligator Oscillator) از سه بازه زمانی مختلف برای اندازه‌گیری همگرایی و واگرایی مومنتوم استفاده می‌کند تا انرژی نهفته در حرکت قیمت را پیدا کند. این اندیکاتور با قرار دادن این تعاملات در یک هیستوگرام دو لایه‌ای، تصویری از وضعیت چرخه‌ای بازار ارائه می‌دهد. این به متخصصان اجازه می‌دهد تا نوسانات را قبل از نمایش در نمودارهای قیمت ببینند. نوسانگر گیتور، سعی در تعیین یا تفسیر جهت قیمت ندارد. در عوض، به معامله‌گر نشان می‌دهد که بازار در حال حاضر در چه مرحله ساختاری قرار دارد؛ بنابراین معامله‌گر می‌تواند حرکت استراتژیک مناسبی را برای خود داشته باشد.

ساختار ریاضی و فرمولی

میانگین متحرک هموار (SMMA) به اندیکاتورAlligator (الیگیتور) یکپارچگی ساختاری می‌دهد. این اندیکاتور وزن بیشتری به داده‌های قیمت اخیر می‌دهد و در عین حال سطوح گذشته را نیز پیگیری می‌کند. میانگین‌های متحرک ساده معمولی (SMA) ممکن است نسبت به تغییرات ناشی از داده‌های بیهوده بیش از حد حساس باشند. اندیکاتور SMMA عملکرد بهتری داردزیرا می‌تواند نوسانات  بازار را هموار کند و کار تریدر را برای یافتن روندهای ساختاری ساده می‌کند.

به جای استفاده از قیمت بسته شده، خطوط تراز با استفاده از قیمت میانه هر میله محاسبه می‌شوند. این کار ایده بهتری از آنچه در طول دوره زمانی اتفاق افتاده است، ارائه می‌دهد. سپس اندیکاتور مورد نظر بررسی می‌کند که چگونه سه خط تراز اصلی به یکدیگر متصل هستند. ویلیامز آنها را چیزهایی مانند فک، دندان و لب می‌نامد.این خطوط شرایط خاص زیر را دارند:

1. خط آبی (فک): یک SMMA با ۱۳ دوره که ۸ میله به آینده منتقل شده است. این خط، حرکت قیمت را در دوره زمانی بلندمدت نشان می‌دهد.

2. خط قرمز (دندان): یک SMMA با ۸ دوره که ۵ میله به آینده منتقل شده است. این خط، حرکت قیمت را در دوره زمانی میانه نشان می‌دهد.

3. خط سبز (لب‌ها): یک SMMA با ۵ دوره که ۳ میله به آینده منتقل شده است. این خط، حرکت قیمت را در کوتاه‌ترین دوره زمانی نشان می‌دهد.

نوسانگر تمساح این خطوط را که روی هم قرار دارند به یک هیستوگرام زیرپنجره‌ای ویژه با دو میله جداگانه تبدیل می‌کند:

میله‌ی بالایی (مثبت): بر اساس اختلاف بین مقادیر فک و دندان محاسبه می‌شود و به‌صورت مثبت بالای خط صفر رسم می‌شود. (فک − دندان) 

میله‌ی پایینی (منفی): بر اساس اختلاف بین مقادیر دندان و لب محاسبه می‌شود و یک مقدار منفی در نمودار به آن داده می‌شود تا این دو را از نظر بصری از هم جدا کند. −(دندان − لب)

در پایین نمودار، یک هیستوگرام آینه‌ای از این مقادیر، به صورت فشرده‌ و منبسط را نشان می‌دهد. وقتی میله‌ها کوچک هستند، میانگین‌های متحرک به هم نزدیک می‌شوند. وقتی میله‌ها بزرگتر می‌شوند، میانگین‌های متحرک در یک روند پخش(تغییر فاز بازار یا به صورت صعودی و یا نزولی) می‌شوند.

روند کارآیی گیتور

اندیکاتور الیگیتور یک ابزار خاص است زیرا از استعاره‌های بیولوژیکی برای صحبت در مورد چرخه‌های بازار استفاده می‌کند. میله‌های هیستوگرام رنگی این مراحل را به صورت بصری نشان می‌دهند.

آنها معمولاً بین سبز (مقدار در مقایسه با میله قبلی افزایش می‌یابد) و قرمز (مقدار در حال کاهش است) تغییر می‌کنند.

1. مرحله خواب (خواب و فشردگی)

در هیستوگرام، زمانی که هر دو میله بالا و پایین قرمز باشند یعنی به حالت «خواب» رسیده‌ایم؛ زمانی که سه خط تراز کاملاً درهم تنیده شده‌اند یا با یکدیگر در "تقاطع" باشند، این وضعیت ناشی از فشردگی بسیار زیاد است . از دیدگاه روانشناسی، این یک بازار متعادل  است زیرا نه خریداران و نه فروشندگان به اندازه کافی از موقعیت خود برای شروع یک روند مطمئن نیستند.

اکثر معامله‌گران، با پیروی از روش بیل ویلیامز، موافقند که باز کردن موقعیت‌های جدید در این مرحله توصیه نمی‌شود همچنین معامله‌گران، بازار را به عنوان یک محدوده بی ارزش و پر هرج و مرج می‌بینند و خطر از دست دادن پول در بالاترین حد خود قرار دارد. البته ناگفته نماند که تحلیلگران به مدت زمان خواب تمساح علاقه‌مند هستند؛ این یک ایده کلیدی در پشت این سیستم است:هر چه تمساح بیشتر بخوابد، گرسنه‌تر می‌شود؛ این پدیده به این معنی است که یک دوره طولانی آرام اغلب قبل از یک شکست شدیدتر اتفاق می‌افتد.

2. مرحله بیداری (حرکت اولیه)

تغییر مرحله خواب به بیداری با تفاوت رنگ مشخص می‌شود که به رنگ سبز در نوار پدیدار می‌شود، این در حالیست که دیگری به رنگ قرمز می‌ماند. این اولین نشانه ساختاری است به این مفهوم که وضعیت تعادل قبلی در حال تغییر است. یک مجموعه از خطوط تعادل (فک/دندان یا دندان/لب) شروع به دور شدن از هم کرده‌اند، به این معنی که انرژی از فشردگی مرحله خواب در حال آزاد شدن است.

اکثر تریدرها این سیگنال را به عنوان هشداری برای آماده شدن برای یک روند غیرمنتظره تفسیر می‌کنند، اگرچه برخی از تریدرهای تهاجمی ممکن است سعی کنند زودتر وارد بازار شوند. اغلب معامله‌گران می‌گویند دلیل اصلی تماشای قیمت برای شکست‌های فراکتال زمانی(نقاط ورود به بازار) زمانی اتفاق می افتد که یک میله سبز پس از چندین میله‌ی  طولانی قرمز ظاهر می‌شود.

3. مرحله تغذیه (شتاب‌گیری و همگام‌سازی روند)

مرحله تغذیه،سودآورترین محیط بازار است. بازار زمانی به این حالت می‌رسد که هر دو میله بالایی و پایینی هیستوگرام به طور همزمان سبز شوند. در این مرحله، هر سه میانگین متحرک در یک جهت(هم‌سو) حرکت می‌کنند و فاصله بین آنها با سرعت بیشتری در حال افزایش است.

این به عنوان بهترین تأییدیه برای فعال بودن بازار و حرکت در جهت مشخص تلقی می‌شود. گفته می‌شود که روند تا زمانی که هر دو میله سبز بمانند، ادامه خواهد یافت. در این نوع حرکت بازار، معامله‌گران به‌صورت تهاجمی حجم موقعیت‌های معاملاتی خود را افزایش می‌دهند، به خصوص آنهایی که استراتژی دنبال کردن روند یا استراتژی مارتینگل دارند. برخی از تریدرها در این حالت می‌گویند که بازار کاملاً از تعادل خارج شده است، به این معنی که یک طرف معاملات (خریداران یا فروشندگان) کاملاً بر طرف دیگر تسلط یافته است.

4. مرحله اشباع (وقتی حرکات تمام می‌شود و کند می‌شود)

زمانی که تمساح غذا خورده و به خوبی سیر شده است، زمانی است که روندِ شتاب گرفته، شروع به از دست دادن شتاب حرکتی خود می‌کند. اولین نشانه این مرحله زمانی است که یکی از میله‌های سبز دوباره قرمز می‌شود. این تغییر نشان می‌دهد که فاصله بین خطوط تراز دیگر در حال گسترش نیست و دهان تمساح شروع به بسته شدن می‌کند.

مرحله اشباع، همیشه به این معنی نیست که روند فوراً تغییر خواهد کرد، اما نشانه‌هایی از کاهش قدرت و شتاب روند می‌باشد. به اصطلاح تمساح سیر است و دیگرنمی‌خواهد قیمت‌ها بیشتر از این افزایش یابند. در حقیقت، اغلب این نشانه‌ای برای  نزدیک‌تر کردن حد ضرر به قیمت موجود در بازار، بستن بخشی از سود پوزیشن یا توقف در ورود به معاملات جدید است.

مقایسه اُسیلاتور(نوسانگر) با الیگیتور استاندارد

سوال رایجی که ممکن است پیش بیاید این است که آیا زمانی که اندیکاتور استاندارد الیگیتور  (سه خط) از قبل روی نمودار است، به اسیلاتور نیاز است؟ واضح است که اسیلاتور و هیستوگرام آن چندین مزیت دارند:

• وضوح بصری:

در نمودارهایی با بیش از یک اندیکاتور، میانگین‌های متحرکی(moving averages) که همپوشانی دارند می‌تواند باعث پوشیده شدن یا حداقل کمرنگ شدن رفتار قیمت و الگوهای فراکتالی شود. نوسانگر یا اُسیلاتور، این اطلاعات را به یک پنجره کوچکتر منتقل می‌کند و نمودار اصلی به صورت واضح باقی می‌ماند.

• مدیریت زمان:

درک اینکه تقاطع سه خط به چه معناست، می‌تواند زمان‌بر باشد و یا اینکه شما را به اشتباه بیندازد، به خصوص هنگامی که بازار پرنوسان است. هیستوگرام رنگی این نوسانگر، یک خوانش دوگانه‌ی دیداری (سبز در مقابل قرمز) به شما می‌دهد تا به راحتی در زمان کم بتوانید روند را تشخیص دهید.

• اندازه‌گیری میزان نوسانات بازار:

ارتفاع میله‌ها یک روش مستقیم برای اندازه‌گیری میزان نوسان مارکت است. وقتی میله‌ها بلندتر باشند و خطوط تراز از هم دورتر هستند، به این معنی که روند بازار قوی‌تر است.

• تشخیص روند صحیح:

یک معامله‌گر می‌تواند با در نظر داشتن مرحله‌ی اشباع (ظاهر شدن اولین میله‌ی قرمز)، کُندشدن روند را پیش از قطع‌شدن میانگین‌های متحرک تشخیص دهد. این به آنها سیگنال خروج سریع‌تری نسبت به اندیکاتورهای معمولی خطی می‌دهد.

ادغام استراتژیک اندیکاتور الیگیتور با پنج بُعد معاملاتی 

معامله‌گران اغلب از نوسانگر تمساح به عنوان یک سیگنال به تنهایی استفاده نمی‌کنند. در عوض، این نوسانگر بخشی از یک سیستم بزرگتر به نام "پنج بُعد معاملاتی" است. این روش، تضمین می‌کند که معامله فقط زمانی شروع می‌شود که مطمئن شود حرکت قیمتی، شتاب و شکست‌های ساختاری بازار همگی در یک راستا باشند. از مزایای این ادغام می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1. ادغام(یکپارچه‌سازی) فراکتال زمانی

معامله‌گران معمولاً فقط به این دلیل که تمساح در حال خوردن است (مرحله تغذیه)، وارد یک معامله نمی‌شوند. نوسانگر باید یک مرحله بیداری یا خوردن را ببیند سپس قیمت از سقف یا کفِ یک الگوی فراکتالی عبور کند یعنی قیمتی که بالا یا پایین‌تر از قیمت فعلی باشد (شروع یک حرکت جدید یا تغییر روند در آن بازه زمانی)، این امر تضمین می‌کند که سرعت و قدرت حرکات قیمت با نشانگر مومنتوم نوسانگر مطابقت دارد.

2. تلاقی با اندیکاتور اوسیلاتور شگفت‌انگیز (AO)  

اندیکاتور Awesome Oscillator یا AO، ابزار دیگری از مجموعه‌ی بیل ویلیامز است که مومنتوم بازار را از طریق اختلاف دو میانگین متحرک ساده اندازه می‌گیرد. این اندیکاتور به شما می‌گوید که در حال حاضر چه چیزی با چه سرعتی در حال حرکت است. اگر نوسانگر گیتور نیز سبز باشد، سیگنال دو قله/دو دره (Twin Peaks) یا بشقاب/نعلبکی (Saucer) روی اندیکاتور AO، چه برای معامله‌ی خرید یا معامله‌ی فروش بسیار قابل‌اعتمادتر به نظر می‌رسد.

3. مدیریت ریسک

استفاده از تغییرات رنگ نوسانگر، روشی رایج برای تنظیم حد ضرر است؛ ممکن است یک تریدر برای گرفتن سود خود، به محض اینکه تمساح سیر شد (یک نوار قرمز ظاهر شد)، تصمیم بگیرد معامله‌ی خود را سریعاً ببندد پیش از اینکه بازار روند معکوس پیدا کند.