معاملات آتی فارکس چیست؟ راهنمای کامل Futures در بازار ارز
معاملات آتی فارکس توافقی قانونی و الزامآور میان خریدار و فروشنده است که بر اساس آن، مقدار مشخصی از یک دارایی، با نرخی از پیش تعیینشده، در تاریخی معین در آینده خرید یا فروخته میشود. این دارایی میتواند جفتارز، کالا (نفت، طلا)، شاخصهای سهام یا سایر ابزارهای مالی باشد. استاندارد بودن اندازه قرارداد، تاریخ انقضا و الزامات مارجین باعث میشود این معاملات ریسک متفاوتی نسبت به سایر ابزارهای مالی داشته باشند؛ از همین رو شرکتها از آنها برای پوشش ریسک و بانکها و سفتهبازان برای کسب سود از نوسانات قیمت استفاده میکنند. برای مثال، یک شرکت بینالمللی که نگران افت نرخ یورو به دلار است، میتواند از طریق فروش قراردادهای آتی یورو ریسک خود را پوشش دهد؛ بدین ترتیب اگر نرخ ارز کاهش یابد، سود حاصل از معامله آتی، زیان ناشی از افت ارزش یورو را جبران میکند. نکته مهم این است که معاملات آتی فارکس به دلیل استفاده از اهرم، تنها به بخشی از ارزش کامل قرارداد بهعنوان مارجین نیاز دارند؛ همچنین سود و زیان هر معاملهگر بهصورت روزانه از طریق مکانیزم Mark-to-Market محاسبه و در حساب مارجین او تسویه میشود.
معاملات آتی چیست؟ و چرا در بازارهای مالی به کار میرود؟
برای پاسخ به سوال قرارداد آتی ارز چیست، می توان بدین شکل پاسخ داد که معاملات قرارداد آتی توافقی قانونی است که در آن قیمت یک دارایی برای خرید یا فروش در تاریخ مشخصی در آینده تعیین و لازمالاجرا میشود. این دارایی میتواند جفتارز در بازار فارکس، کالاهایی مانند نفت، طلا و ذرت، یا ابزارهای مالی مانند شاخصهای سهام و اوراق بهرهدار باشد. خریدار و فروشنده متعهد میشوند دارایی توافقشده را در تاریخ سررسید، صرفنظر از قیمت بازار در آن روز، تسویه کنند. از آنجا که در این معاملات از اهرم استفاده میشود، تنها بخشی از ارزش کل قرارداد بهعنوان مارجین اولیه نزد کارگزار سپردهگذاری میشود؛ میزان این مارجین به اندازه قرارداد، شرایط کارگزار و نماد معاملاتی انتخابی بستگی دارد. بهطور کلی میتوان کارکرد معاملات آتی را با مثالی از صنعت هوانوردی توضیح داد: یک شرکت هواپیمایی میتواند امروز از طریق خرید قرارداد آتی سوخت، قیمت تأمین سوخت ماههای آینده خود را از همین لحظه قفل کند و خود را در برابر افزایش احتمالی قیمت نفت محافظت کند.
تفاوت بین بازار فارکس (Forex) و معاملات آتی (Futures)
بازار فارکس (اسپات) یک بازار غیرمتمرکز است که ۲۴ ساعته و پنج روز هفته فعال است و نقدشوندگی بسیار بالایی دارد. در این بازار معاملهگران جفتارزها را با تحویل فوری (معمولاً T+2) خرید و فروش میکنند و هدف اصلی آنها استفاده از تغییرات لحظهای نرخ ارز است. اما معاملات آتی Futures نوعی قرارداد استاندارد است که نهتنها در بازار فارکس، بلکه در سایر بازارهای مالی مانند کالاها (نفت، طلا) و داراییهای مالی (شاخصها، اوراق بهرهدار) نیز کاربرد دارد. در معاملات آتی، تاریخ تحویل، حجم قرارداد و قیمت توافقشده از ابتدا قطعی و غیرقابل تغییر هستند که این شفافیت، هرگونه ابهام درباره شرایط معامله را از بین میبرد. تفاوت مهم دیگر در ساعات معامله است؛ برخلاف بازار فارکس که پیوسته فعال است، معاملات آتی تنها در ساعات مشخص صرافی انجام میشوند و معاملهگران ممکن است از تأثیر اخبار مهم خارج از این ساعات بر بازار بیبهره بمانند. در نهایت، معاملات آتی به دلیل استاندارد بودن قراردادها و تسویه از طریق اتاق پایاپای متمرکز، ریسک طرف مقابل (نکول) را بهشدت کاهش میدهند؛ در حالی که در بازار فارکس اسپات این ریسک بیشتر است.
مزایا و کاربردهای معاملات آتی در فارکس
در مورد مزایای قرارداد آتی ارز چیست بسیار می توان صحبت کرد و یکی از مزایای اصلی معاملات آتی، چارچوب قانونی و نظارتی آن است؛ تمامی قراردادهای آتی در صرافیهای متمرکز و دارای مجوز مانند CME (Chicago Mercantile Exchange) معامله میشوند. این ساختار به همراه اندازه از پیش تعیینشده قراردادها و تاریخ انقضای مشخص، ریسک طرف مقابل را در مقایسه با بازار فارکس بهطور قابل توجهی کاهش میدهد. همچنین چون تمام معاملات از طریق یک پلتفرم متمرکز انجام میشوند، دادههای قیمت و حجم معاملات بهصورت شفاف در اختیار همه است و معاملهگران میتوانند دیدگاه دقیقتری نسبت به عمق بازار داشته باشند. هدف اصلی فعالان بازار معاملات آتی، از شرکتهای بزرگ و بانکها تا معاملهگران خرد، مدیریت و پوشش ریسک است؛ با قفل کردن نرخ ارز برای معاملات آتی، میتوانند داراییهای خود را در برابر نوسانات بازار محافظت کنند. در کنار پوشش ریسک، سفتهبازان نیز از این ابزار برای کسب سود از تغییرات مورد انتظار در قیمت داراییها استفاده میکنند.
مراحل ورود به معاملات آتی فارکس
برای ورود به بازار قراردادهای آتی، ابتدا باید در کارگزاریای که دسترسی به این بازار را فراهم میکند ثبتنام و احراز هویت انجام داد. سپس باید مشخصات قرارداد موردنظر را بررسی کرد: اندازه قرارداد، نماد معاملاتی، تاریخ انقضا و میزان مارجین مورد نیاز. بهمنظور تضمین تعهدات طرفین و کاهش ریسک، کارگزار مبلغ مارجین اولیه را از هر دو طرف معامله دریافت میکند. معاملهگران با تحلیل جهت حرکت قیمت دارایی، وارد پوزیشن خرید (Long) یا فروش (Short) میشوند و در صورت حرکت بازار در جهت پوزیشن آنها سود کسب میکنند. در پایان، تسویه معامله بر اساس اختلاف میان قیمت توافقشده در ابتدای قرارداد و قیمت بازار در تاریخ انقضا محاسبه میشود و مبلغ سود یا زیان به حساب مارجین معاملهگر واریز یا از آن کسر میشود؛ در اکثر قراردادهای آتی فارکس، نیازی به جابهجایی فیزیکی ارز نیست.
